VAŠINGTONSKA KONFERENCIJA 1951 – Jugoslovensko približavnje SAD

1. izdanje – 2015. god.

    Početak sukoba sa Sovjetskim Savezom i njegovim saveznicima u leto 1948. radikalno je izmenio jugoslovensku spoljnopolitičku poziciju. Dotadašnje čvrsto oslanjanje i ugledanje na Sovjetski Savez postepeno se pretvaralo u sve oštriji sukob. Konflikt koji je u početku mnogim posmatračima izgledao kao „porodična svađa”, od jeseni 1949. nakon jakih sovjetskih pritisaka, jugoslovenske internacionalizacije sukoba sa Sovjetima i druge rezolucije Informbiroa o Komunističkoj partiji Jugoslavije i stanju u njoj pretvorio se u oštar međudržavni sukob koji je Jugoslaviju doveo u izuzetno težak položaj. Zemlja koja je svega nekoliko godina ranije izašla iz Drugog svetskog rata s ogromnim ljudskim žrtvama i teškim materijalnim razaranjima sporo se obnavljala, sa slabom industrijom, koja je tek počela da se razvija, i prenaseljenim selom, koje je grcalo pod teretom nerodnih godina i sistema obaveznog otkupa, suočila se s međunarodnom izolacijom. Lišena presudne sovjetske pomoći, Jugoslavija je izlaz iz blokade pokušavala da nađe u otvaranju prema Zapadu.

    Na drugoj strani ni odnosi sa zapadnim svetom nisu nudili bolju perspektivu. Saveznički odnosi iz Drugog svetskog rata u vreme uobličavanja budućih hladnoratovskih protivrečnosti bili su opterećeni ideološkim stereotipima i predrasudama, pograničnim konfliktima, nerešenim finansijskim pitanjima i specifičnostima izgradnje novog ekonomskog i društvenog modela u posleratnoj Jugoslaviji. Zbog svega toga pokušaj jugoslovenskog vođstva da zemlju izvede iz međunarodne blokade nije bio nimalo lak. Zbog snažnih i dubokih veza sa Sovjetskim Savezom pre sukoba, Jugoslavija je u očima zapadnih saveznika delovala kao nepouzdan partner, dok je na drugoj strani proces uspostavljanja dublje i bliskije saradnje postajao sve složeniji usled čitavog niza političkih i ideoloških prepreka.