LELEJSKA GORA

Mihailo Lalić Lelejska gora

    Mihailo Lalić, s dvadesetak tomova svog dela zasigurno je jedan od najvećih romansijera srpskoga jezika. Na zanimanje za njegovo delo u protekle tri decenije na određen način uticale su i velike planetarne istorijske promene. Ipak, i pre svega, estetska vrednost Lalićevih romana čini ih i dalje antologijskim umetničkim ostvarenjima u srpskoj prozi. U svom izuzetnom romanu Lelejska gora Lalić je na poseban način potvrdio renome pisca koji je u našoj književnosti progovorio retorikom, strašću i silinom jezika koji su u njegovo kazivanje doneli i nešto iskonsko, duboko iz korena našeg naroda.

    Lalić je u svojim romanima pokazao nagon darovitog i originalnog pisca koji je „realistički” nastojao da produži liniju u našoj književnosti koja je čvrsto utemeljena u snažnoj tradiciji epike kao riznice duhovnih vrednosti našeg naroda.

    Međutim, u Lelejskoj gori, kao i u drugim svojim romanima, posebno je u slikanju duševnih dubina čoveka osvojio nove izražajne, „modernističke” forme u težnji da domaši estetsko savršenstvo.

    U svim tim svojim romanima, u kojima se, po pravilu, glavni junak nalazi u „neprijateljskom okruženju”, Lalić donosi dramu pojedinca i individualnog u egzistenciji društva ponajviše određenog jarkim kolektivističkim tonovima, koje je rat i definitivno zaokružio. U toj realističnoj povesti svoj „bez obala” Lalićev junak Lado Tajović, za razliku od drugih, pokazuje nesvakidašnju elastičnost i prilagodljivost, uprkos orkanskim udarima sudbine. Tako Lelejska gora dostiže vrednosti koje su uspostavili najveći romani proteklog veka, u kojem je čovek doživeo neslućeni tehnološki i sveukupni razvoj, ali i nezapamćene razmere zločina, nesreće i tragedije.